A3 Haber

TÜİK ve güvenilirlik…

TÜİK ve güvenilirlik…
Kasım 20
12:21 2019

Bu ara epey tartışılıyor. TÜİK verileri güvenilir mi?

Bu soru benim için hayati önemde zira günlük olarak ekonomiden gelen her türlü veriyi yorumlamaya çalışıyorum. Yoksa ömrümü boş işlerle mi tüketmekteyim?

Sonda söyleyeceğimi başta söyleyeyim: TÜİK’in enflasyon verilerini sorunlu buluyorum. Bazı verilerde metodoloji sorunu olduğunu düşünüyorum.

Tüm kurumlardan gelen verileri bir bütünlük içinde izliyorum. Birbiriyle uyumsuzluk gösteren verileri takibe alıyorum. Bir sonraki ay yeniden sağlama yapmaya çalışıyorum.

TÜİK, Merkez Bankası ile birlikte en önemli veri sağlayıcı. Bunun yanında BDDK var. Hazine ve Maliye Bakanlığından gelen veriler var. İstanbul Sanayi Odası’nın Türkiye PMI, İstanbul Ticaret Odası’nın İstanbul için hesapladığı enflasyon verileri de önemli. Ayrıca çeşitli bakanlıklardan ve kurumlardan gelen veriler var.

Kamuoyu araştırma şirketi Avrasya Anket, “Sizce TÜİK’in açıkladığı işsizlik oranları gerçeği yansıtıyor mu?” diye bir soru sormuş.

Yanıt verenlerin yüzde 81,3’ü açıklanan oranların gerçeği yansıtmadığını söylemiş.

TÜİK verilerinin doğru olduğuna inananların oranı yüzde 8,1’de kalmış. Yüzde 4,4’lük bir kesim ise ‘İşsizlik yok; iş beğenmemek var’ dedi.

Araştırma 2-12 Kasım tarihlerinde 26 ilde yapılmış. 2 bin 260 kişiyle görüşülmüş.

TÜİK verilerine duyulan güvensizlik sadece işsizlikte değil, enflasyon konusunda da mevcut.

Ankete katılanların yüzde 79,1’i enflasyon verilerinin de gerçeği yansıtmadığı görüşünde. TÜİK’in enflasyon verilerine inananların oranı yüzde 7,7.

Şirket Müdürü Kemal Özkiraz, 3 soruya verilen cevapların seçmen tercihlerine göre değişiklik göstermediğini söylemiş. İster AK Parti’li, İster CHP’li olsun seçmenler TÜİK rakamlarına aynı oranda güvensizmiş.

Bunları okuyunca benim de bir anket yapasım geldi:

Soru 1: Ülkede sadece TÜİK’in işsizlik ve enflasyon verilerine mi güvenmiyorsunuz, yoksa güvenmediğiniz başka kurumların başka verileri var mı? Mesela Hazine ve Maliye Bakanlığı’nın bütçe verileri daha mı güvenilir?

Soru 2: İşsizlik verisini nasıl elde edildiğini biliyor musunuz? Metodolojide bir sorun olabilir mi? Ayrıca açıklanan işsizlik verisi iki buçuk ay önceki tabloyu yansıttığı için bugünkü kişisel gözlemlerinizle ilgili bir uyuşmazlık içinde olabilir mi? İşkur ve Kariyer.net verilerini de izliyor musunuz?

Enflasyon verisine gelecek olursak…

Evet, TÜİK’in enflasyon sepeti sorunlu… Evet, TÜİK ay içinde fiyat toplarken şüphe uyandıracak kadar düşük fiyatlar buluyor. Evet, TÜİK’in Türkiye enflasyonunun İTO’nun İstanbul enflasyonuna göre %30 daha düşük olması inandırıcı değil.

Hele Ekim ayında yıllık enflasyon yüzde 8,55 seviyesine inince “hissedilen enflasyonla” “resmi enflasyon” arasında ciddi bir fark oluştu. Esas kıyamet de bundan sonra koptu.

Ankete devam ediyorum:

Soru 3: 2017 Ekim’in bu yana tüketici enflasyonu yüzde 36… 2016’dan bu yana ise %52… Sizin hissettiğiniz enflasyon bu oranların çok mu üzerinde?

Soru 4: TÜİK’in web sitesini ziyaret ettiğiniz oluyor mu? Medyada gördüğünüz “manşet verilerin” arka planına bakıyor musunuz? Sosyal medyada o arka planla ilgili daha nesnel yorumları okuyor musunuz?

Verileri külliyen reddetmek çok konforlu… “Yalan dünya” deyip belirsizlikleri el yordamıyla aşmaya çalışabilirsiniz. Zor ve uğraştırıcı bir tercih…

Verileri mutlak doğru olarak görmek de elbette saflık olur. Post truth çağında, böyle bir iktidar pratiğinde hakikatin kırıntılarına muhtacız.

Bence en doğrusu verilerin bir bütün olarak ne yöne doğru işlediğini çözmeyi denemek… Belirsizlikleri o şekilde eksiltmek… Sonra da o eğilime göre bir senaryo belirleyip, o senaryoyu takibe çalışmak…

Öngörünün öldüğü bir dünyada bundan iyisi can sağlığı…