Site icon A3 Haber

Sağlıklı maske için çözüm önerisi: Her yurttaşa hijyen paketi SGK tarafından ücretsiz sağlanmalı

Konunun uzmanları, her yurttaşa sağlıklı maske sağlanması ve merdivenaltında üretilen sahte maskelerin bertarafı içi somut çözüm önerdi. Öneriye göre sağlık kurum ve kuruluşlarındaki tüm çalışanlar ile vatandaşlar için kişisel koruyucu donanım ve hijyen malzeme paketi Sosyal Güvenlik Kurumu’nca karşılanmalı. Dr. Ergün Demir ve Dr. Güray Kılıç’ın kişisel bloglarında yayımlanan analizi paylaşıyoruz.

Dr. Ergün Demir – Dr. Güray Kılıç | AKP’nin yüzüne gözüne bulaştırdığı ve dağıtamadığı beş adet maske meselesinden, vatandaşa ve sağlık çalışanlarına reva görülen merdiven altı atölyelerde sahte üretilen maske ve antiseptik /dezenfektanlar için ÇÖZÜM: Sağlık kurum ve kuruluşlarındaki tüm çalışanlar ile vatandaşlar için kişisel koruyucu donanım ve hijyen malzeme paketinin Sosyal Güvenlik Kurumu’nca karşılanmasıdır.

Maske kullanımı, el hijyeni, antiseptik/dezenfektan kullanımı COVID-19 virüsünün bulaşının önlenmesine ve kontrolüne yönelik kapsamlı önlemler paketinin bir parçasını oluşturmaktadır. Kamuoyuna yansıyan bilgilere göre Cumhurbaşkanlığı’na sunulan maske raporunda piyasada satılan ve halen kullandığımız maskelerin yüzde 95’inde filtre özelliğinin olmadığı ve ventilli maskelerin hastalığı yaydığı belirtilmektedir. Hijyen konusunda uzman bir sanayici/eczacı Sağlık Bakanına yazdığı mektupta ise kullanılan birçok antiseptik dezenfektanın da sahte ve koruma özelliğinden yoksun olduğunu belirtmektedir. Bu konu ile olarak henüz ilgili kurumlardan ve Sağlık Bakanlığı bilim kurulundan bir açıklama yapılmamıştır.

Bu durum salgın boyunca vatandaşlara ve sağlık çalışanlarına uluslararası ve ulusal standartlara uygun olmayan maske ve antiseptik/dezenfektan kullandırıldığı konusundaki kuşkuları artırmaktadır.

Bu yazıda Dünya Sağlık Örgütü (WHO) tarafından COVID-19 hastalığında maske kullanımına ilişkin önerileri, her şeyi ben bilirim anlayışı ile yüze göze bulaştırılan ve dağıtılamayan “5 adet” maske meselesinin baş döndürücü serüvenini, vatandaşların ve sağlık çalışanlarının sağlığı hiçe sayılarak salgınla mücadele adı altında AKP iktidarının denetim ve gözetiminde sahte maske ve antiseptik/dezenfektan ticareti yapıldığı iddiasını ve tüm bu yaşananlara karşısında çaresiz ve çözümsüz olmadığımızı sağlık kurum ve kuruluşlarındaki tüm çalışanlar ile vatandaşlar için kişisel koruyucu donanım ve hijyen malzeme paketinin Sosyal Güvenlik Kurumu’nca karşılanabileceği aktarılacaktır.

WHO: COVID-19 hastalığında maske kullanımına ilişkin öneriler

Dünya Sağlık Örgütü (WHO) tarafından 6 Nisan 2020 tarihinde yayımlanan “COVID-19 hastalığında maske kullanımına ilişkin öneriler” rehberi 5 Haziran 2020 tarihinde güncellenerek koronavirüs hastalığının (COVID-19) önlenmesinde maske kullanımıyla ilgili güncellenmiş bilimsel kanıtlara ve pratik önerilere yer vermektedir. Bu belgede, risk temelli yaklaşımdan hareketle, tıbbi ve tıbbi olmayan maskelerin genel olarak halk tarafından kullanımı konusunda karar vericilere yönelik güncellenmiş öneriler ve pratik tavsiyeler yer almaktadır.

Maske kullanımının amacı enfeksiyonlu maske kullanıcısının virüsü başkalarına bulaştırmasının önlenmesi (kaynakta kontrol) ve/veya sağlıklı maske kullanıcısının enfeksiyona karşı korunmasıdır.

Maske türleri

Tıbbi maske: Tıbbi maskeler uluslararası ve ulusal standartlara göre sertifikalı olmalıdır. Tek kullanım için tasarlanan bir tıbbi maskenin ilk filtrasyon (en az yüzde 95 damlacık filtrasyonu) solumaya izin verme ve öngörülüyorsa sıvı rezistansı gibi özellikleri türüne (örneğin tela ya da meltblown) ve dokuma olmayan katman materyallerine (örneğin polipropilen, polietilen ya da selüloz) bağlıdır. Tıbbi maske dikdörtgen biçiminde olup üç ya da dört katmandan oluşur. Katmanlardan her biri çok ince elyaftandır. Bu maskeler damlacık (3 mikrometre büyüklüğünde; EN 14683 ve ASTM F2100 standartları) ve parçacık (0,1 mikrometre büyüklüğünde; yalnızca ASTM F2100 standardı) bloke etme özelliklerine göre test edilir. Bu maskeler damlacık ve parçacıkları bloke ederken aynı zamanda kullanıcısının soluk alıp vermesini de sağlamalıdır. Tıbbi maskeler KKD olarak kategorize edilen ve düzenlemeye tabi tıbbi aygıtlardır.

Tıbbi olmayan maske: Tıbbi olmayan (bu belgede “kumaş” olarak da atıfta bulunulan) maskeler dokunmuş ya da polipropilen gibi dokunmamış çeşitli türde kumaşlardan yapılır. Tıbbi olmayan maske ne tıbbi bir aygıt ne de kişisel koruyucu donanımdır. WHO sağlıklı kişilerin toplu ortamlarda hem tıbbi hem de tıbbi olmayan maske kullanmalarını tavsiye eden ülkelere bu önemli konuda araştırmalar yapmaları çağrısında bulunmaktadır.

Maskeler yalnızca bir kişi tarafından kullanılmalı, başkalarıyla paylaşılmamalıdır.

Tıbbi maskeler ıslandığında ya da gözle görünür biçimde kirlendiğinde değiştirilmelidir. Islanmış bir maske uzun süre kullanılmamalıdır. Tıbbi olmayan maskeler, başka maddeleri kontamine etmemesi için sık sık yıkanmalı ve ayrı tutulmalıdır.

Süreç boyunca yapılan değişiklikler ve karakteristik bir örnek olarak “ücretsiz maske dağıtımı” macerası

Hatırlanacağı gibi süreç, 04.04.2020 tarihinde Ticaret Bakanı Ruhsar Pekcan’ın “Devlet, halkın ulaşabilir olduğu noktalarda maske satacak” açıklaması ile başlamıştı. Ancak gelen eleştiriler üzerine, 06.04.2020 tarihinde AKP Genel Başkanı ve Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan “Kesinlikle para ile maske satışı yasaktır. Salgın bitene kadar vatandaşlarımızın tamamına yetecek maske stokumuz ve üretim planlamalarımız vardır. Ücretsiz şekilde maske ulaştırmaya kararlıyız” açıklaması yaptı.

Ancak plansız, programsız, aceleyle ve zoraki adımlar atılarak başlatılan vatandaşlara ücretsiz maske sağlanmasına ilişkin sorunlar çözülemedi, tedarikte ve dağıtımda yaşanan organizasyonsuzluk devam etti. Vatandaşlar SMS ile eczane arasında mekik dokumak zorunda kaldı. Maskeler ise PTT, e-Devlet, USHAŞ, SMS, Eczane, Hayat eve sığar, Devlet Malzeme Ofisi arasında dolaştırıldı ve bir türlü vatandaşlara ulaştırılamadı.

13.04.2020 tarihli ve 2399 sayılı Cumhurbaşkanı kararı ile “Sağlık Bakanlığınca temin edilerek dağıtımı yapılacak olan korunmaya yönelik kullanımı tavsiye edilen her türlü kişisel koruyucu ekipman ücretsiz verilecektir” hükmü getirildi.
05.05.2020 tarihinde Cumhurbaşkanı Erdoğan, ulusa sesleniş konuşmasında; “Bugüne kadar piyasada satışına izin vermediğimiz cerrahi maske ve bez maske satışına halkımızın kolayca ulaşabileceği yerlerde izin vermeyi planlıyoruz. Bir üst fiyat belirleyeceğiz.” diyerek maske satışının izni ile ilgili açıklamada bulundu. Özetle “ABD ve İngiltere’ye ücretsiz maske desteği yapıyoruz” diye propaganda yapılırken kendi vatandaşlarına yaklaşık 2 ay içerisinde 6 kez yöntem değiştirerek maske satan bir başarı hikayesi (!) yazılmış oldu.

50 yıl önceki “karneyle ekmek’’ siyasi polemiğini sürekli tekrarlayan AKP iktidarı pandemi döneminde 5 maskeyi vatandaşa dağıtamayıp “karneyle maske’’ gerçeğini vatandaşlara eczane önlerinde yaşatarak öğrettiler.

150 ülkenin talebini karşılandı da vatandaşların ücretsiz maskeleri neden karşılanamadı?

AKP Genel Başkanı’nın “Salgın bitene kadar vatandaşlarımızın tamamına yetecek maske stokumuz ve üretim planlamalarımız vardır. Ücretsiz şekilde maske ulaştırmaya kararlıyız” açıklamasının üzerinden bir ay geçti. Bir ay içerisinde ne oldu da maskelerin ücretli satılmasına karar verildi? sorusunun cevabını vatandaşlar hala beklemektedir.

Salgınla mücadele adı altında vatandaşların ve sağlık çalışanlarının sağlığı hiçe sayılarak AKP iktidarının denetim ve gözetiminde merdiven altı üretim sahte maske ve antiseptik/dezenfektan ticareti yapıldığı iddiasının kamuoyuna yansıması:
Vatandaşlara ve sağlık çalışanlarına reva görülen maskenin koruma özelliği olmadığının bilimsel kanıtları Cumhurbaşkanlığı’na sunulduğu iddia edilen maske raporunda imzası bulunan Marmara Üniversitesi Tekstil Mühendisliği Bölümü Öğretim Üyesi Dr. Erkan İşgören’in basına yansıyan açıklamasında yatmaktadır.

Buna göre:

Özetle, uluslararası ve ulusal standartlara uymayan, antihijyenik koşullarda merdiven altı üretimi yapılan, hastalığı yayan maskelerin halka ve sağlık çalışanlarına kullandırılmasına müsaade edilmiştir.

Yine kamuoyuna yansıyan bilgiye göre sanayici/eczacı Mehmet Şapcı, Sağlık Bakanı Fahrettin Koca’ya yazdığı mektupta şunları belirtmiştir:

Özetle, pandemi döneminde vatandaşlara satılan, hastanelerde kullanılan birçok antiseptik dezenfektanın merdiven altı tesislerde standart dışı ve koruyucu özelliği bulunmadan üretildiği ve büyük bölümünün sahte olduğu, en önemlisi de bu merkezlerin Sağlık Bakanlığı tarafından denetlenmediği iddiası önemlidir.

Kişisel koruyucu donanım için SGK’de kaynak varken, bedel neden yurttaşın cebinden çıkıyor?

Sağlık kurum ve kuruluşlarındaki tüm çalışanlar ile vatandaşlar için kişisel koruyucu donanım ve hijyen malzeme paketi, Sosyal Güvenlik Kurumu’nca karşılanmalıdır.

Sonuç olarak: AKP iktidarı, plansız, programsız, aceleyle ve zoraki adımlar atılarak başlatılan vatandaşlara ücretsiz maske sağlanmasının yarattığı sorunları çözememiştir. Standartlara uygun malzeme ile hijyen için üretilen maske ve dezenfaktanı vatandaşlardan ve sağlık çalışanlardan imtina ederek yurtdışına ihraç etmiş, antihijyenik koşullarda merdiven altı üretimi yapılan, hastalığı yayan maskeler ile antiseptik/dezenfektanı halka ve sağlık çalışanlarına kullandırılmasına müsaade etmiştir.

Vatandaşlara satılan/verilen bu maskelerin kullanıma verilmeden önce kontaminasyona karşı steril edilmediği, sterilizasyon yöntemine uygun paketleme malzemesi kullanılmadığı, sterilizasyon işlemi tamamlanmadan hazır hale getirildiği ve uygun malzemeden yapılmamış olduğu sıklıkla dile getirilmektedir.

Son dönemlerde başka alanlarda faaliyet gösteren girişimcilere koşulları sağlamadıkları halde kişisel koruyucu donanım üretim sektörü için sertifika verilerek merdiven altında üretime başlatılmaları ve denetlenmemeleri sonucunda bugünkü tablo ortaya çıkmıştır.

Aynı zamanda Sağlık Bakanlığı ile Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığının yayımladıkları Kişisel Koruyucu Donanım Yönetmeliği, Tıbbi Cihaz Yönetmeliği, Biyosidal Ürünler Yönetmeliği kapsamında kişisel koruyucu donanımların piyasaya arz ve hizmete sunum, piyasa gözetimi, değerlendirilme ve denetimi için sorumludurlar.

Antihijyenik koşullarda merdiven altı üretimi yapılan, hastalığı yayan maskeler, antiseptik /dezenfektanların vatandaşlara ve sağlık çalışanlarına reva görülmesini vicdanen, ahlaken ve mesleki olarak kabul etmiyoruz.

Bir an önce kullanım fizibilitesi, temin/erişim tedarik ve maliyet unsurları hesaba katılıp gerekli planlama yapılarak sağlık kurum ve kuruluşlarındaki tüm çalışanlar ile vatandaşlar için kişisel koruyucu donanım ve hijyen malzeme paketi, Sosyal Güvenlik Kurumu’nca ücretsiz karşılanmalıdır.

Kaynak:

Cumhurbaşkanlığı’na sunulan maske raporunda imzası bulunan Dr. İşgören: Kullandığımız maskelerin yüzde 95’inde filtre özelliği yok

Kullandığımız maskelerin yüzde 95’inde filtre özelliği yok

Exit mobile version