A3 Haber

“Yapay yağmur” teknolojisi orman yangınları ve kuraklığa çözüm olur mu?

“Yapay yağmur” teknolojisi orman yangınları ve kuraklığa çözüm olur mu?
Ağustos 02
09:35 2021

Günümüzde bazı ülkeler kuraklık ve orman yangınlarına karşı farklı çözüm yolları üzerinde denemelerini sürdürüyor. Peki yapay yağmur teknolojisi ile yangın ve kuraklığa çare bulabilmek mümkün mü?

Çin ve Birleşik Arap Emirlikleri’nde bu yönde yakın zamanda testler yapıldı. Kuraklık tehlikesiyle karşı karşıya olan bazı Asya ülkeleri, iklim değişikliklerinin getirdiği risklere karşı yapay yağmur çözümünü öncelik haline getiriyor.

Örneğin Çin, ocak ayında Ganlin-1 adını verdiği drone ile iklime müdahale etme konusunda ilk hamlesini yaptı. Ganlin-1, Çin’in iklime müdahale etme projesi kapsamında geliştirildi.

Euronews’te yer alan habere göre, yapay yağmur ile ilgili çalışmalar yeni değil. İlk denemeler 1946 yılında New York’ta yapıldı. Amaç bu alandaki çalışmaların dünyanın farklı yerlerinde yaşanan kuraklığa çözüm olması. Bu doğrultuda yapılan denemelerde ‘bulut tohumlama’ icat edildi. Bu işlem ile 2 bin ile 4 bin metre yükseklikte bulunan bulutların içine toz halinde olan ince parçacıklar püskürtülüyor.

Son yıllarda iklime müdahale etme konusunda ön plana çıkan ülkelerden biri de Birleşik Arap Emirlikleri. Dünyanın en sıcak ülkelerinden biri olan BAE’nin geçtiğimiz aylarda drone aracılığıyla ile bulutlara elektro şok verilerek yağmur oluşumunu başarıyla test ettiği belirtildi.

Ancak uzmanlara göre bunun sel felaketi ve su taşkınları gibi afetlere sebep olabilecek riskleri de bulunuyor. Uzmanlara göre bir başka sorun, havada hiç bulut olmaması halinde, yapay yağmur oluşturan drone’ların pek bir şey yapamayacağı.

Bulut tohumlamanın iki farklı tekniği bulunuyor. İlk olarak hafif uçaklar gerekli yüksekliğe çıktıktan sonra içinde sodyum klorit ya da gümüş iyodür kristallerinin olduğu fişekleri ateşliyor. Dev bir çekirdek görevi üstlenen bu parçacıklar, bulutların içindeki su damlacıklarında bulunan buharı yoğunlaştırmayı mümkün kılıyor.

Bu işlemden 15-30 dakika sonra yağmur yağmaya başlıyor. Daha ucuz olan ikinci teknik ise parçacıklarla dolu olan füzeler fırlatmak. Yapay yağmur denemelerinde en önde bulunan ülkelerden Çin, kurak bölgelere yerleştirilmiş roketlerle bu işleme başvuruyor.

Bu teknikler ile özellikle kurak bölgelerde oluşturulan yağmur toprağa değmeden buharlaşıyor. Söz konusu tekniklerin yüzde yüz sorunsuz çalıştığını gösteren bilimsel bir kanıt olmadığı gibi bu şekilde oluşturulan yapay yağmurun zararlı olabileceği konusunda da bir delil yok.